Mitoplotki

Irena Wyczolkowska, poetka i eseistka, wydala w tym roku dziesiaty zbior wierszy. Mitoplotki to jej prozatorski debiut. Krotkie opowiadanka dowodza fascynacji antykiem - i poczucia humoru w zabawie przeroznymi watkami zaczerpnietymi z greckich i rzymskich mitow. "Antyk zyje" - zdaje sie mowic autorka, podkreslajac uniwersalizm dawnych prawd o swiecie i naturze dziejow, traktujac postaci znane nam z mitologii i literatury klasycznej jako swych dobrych znajomych, czasem zaslugujacych na pelne wspolczucia zrozumienie, a niekiedy - jedynie na drwine czy wzgarde. Czytajac Mitoplotki, myslimy takze o tym, ze ludzie chyba niewiele sie zmienili w ciagu tysiecy lat: te same wady, emocje, to samo dazenie do przechytrzenia Losu. I ta sama smutna swiadomosc, ze to starania daremne... Czyli jak u Norwida: "Przeszlosc to dzis, tylko cokolwiek dalej". Nowa ksiazka Ireny Wyczolkowskiej jest calkiem inna, niz wszystkie poprzednie zbiory, choc zawiera garsc dawniej napisanych wierszy. To opowiastki dla ludzi rozumnych, czytajacych (dzis to wcale nie takie oczywiste!), lubiacych mity greckie, majacych w zasiegu reki prace Gravesa, Parandowskiego i oczywiscie utwory Homera. Dla tych, ktorzy byli albo wybieraja sie do Grecji. Dla posiadajacych nie tylko erudycje, ale i ciekawosc swiata. I wiedze o relacjach miedzyludzkich, bo przeciez to opowiesci o nas samych, sprzed ery tabloidow i "rozowych pomponikow". Natura ludzka wszak prawie sie nie zmienia. [...] Co czyni autorka, ze wszystko - caly swiat tu przedstawiony - jawi sie znajome, bliskie, w kazdym razie nieobce? Wie sporo o zyciu i jego obrotach, o kobietach i mezczyznach, o sprawach miedzy nimi, o klopotach z dziecmi, o marzeniach i oczekiwaniach. Ale przede wszystkim uruchamia wyobraznie: "Basta! Dosc nieszczesc! Czy nie moze byc na odmiane troche lepiej? Bardzo prosze. Bierzemy mit w swoje rece i ugniatamy na nowo". [...] to zupelnie nowy tom i ton w bogatym i zroznicowanym dorobku autorki Ulicy Rownoleglej, tu jeszcze bardziej przykuwa uwage jej radosna pomyslowosc, madrosc, fantazja, ofiarowany nam dar zapraszania do literackiej zabawy, do niespiesznego zamyslenia nad obrotami Fortuny. Krzysztof Lisowski, "Co bedzie dalej" w dobrze znanych mitach? (wstep do Mitoplotek)